Kişilik Bozukluğu ve Çeşitleri | Degisimehazirim.com
arkaplan
Hoşgeldiniz, ücretsiz üye olmak için tıklayın
 

Kişilik Bozukluğu ve Çeşitleri

Ruhbilim açısından bir bireyin ötekilerden farklı olmasını ve kendi özgünlüğünün bilincini edinmesini sağlayan bütün biyolojik, ruhsal, kültürel ve toplumsal katkıların tekleşmiş, bütünleşmiş ve kademeleşmiş karmaşık yapısına kişilik denir. Kişilik kavramı bütün ruhbilimsel kavramların hem en zengini hem de en karmaşığıdır. Kişilik bozukluğu ise kişinin içinde bulunduğu toplumun beklentilerinden görülebilir şekilde sapması olarak nitelenebilir. Kişilik bozukluğu yaşayan bireyler toplumdan soyutlanır ve hayatlarının bütün evreleri yaşadıkları bu olumsuzluktan etkilenir. Yani hayat boyu içinde bulundukları durumun etkisinde kalırlar. Günlük hayatları yön değiştirir, mesleki hayatları tehlikeye girer. Bu durum genellikle uzun soluklu olduğundan insan hayatının kritik dönemlerini de kapsayabilmektedir. Örneğin rahatsızlık ergenlik dönemine denk gelmişse kişi başka gelişimlerini sağlıklı bir şekilde gerçekleştiremeyeceğinden, ortaya başka rahatsızlıklar da çıkabilir. Kişilik bozuklukları genellikle yaşam boyu sürer ve toplumun %10’unda görülür. Tedavisi ilaçlı veya psikolojik tedavi şeklinde yapılır. Rahatsızlık bireyde tek başına ya da başka psikolojik rahatsızlıklarla birlikte görülebilir. Kişilik bozuklukları genel olarak 3 gruba ayrılır:

 

I. GRUP

-Şizoid Kişilik Bozukluğu

 

Hayatları boyunca toplumsal ilişkileri zayıftır. Genellikle tek yönlü etkinliklere yönelirler. Yani ilgileri tek bir şeyle sınırladır. Fazla konuşmaz, insanlarla etkileşime girmezler. Toplumdan soyutturlar ve yalnız kalmaktan hoşlanırlar. Bazen tek bir konuya odaklanır ve gün boyu başka bir konuyla ilgilenmezler. Yakın arkadaşları yoktur çünkü kimseyle yakın bir ilişkiye girmezler. Eleştirinin olumlusuna da olumsuzuna da tepki vermezler. Cinselliğe ilgi duymazlar ve bazıları hayat boyu evlenmezler. Güncel konular dikkatlerini çekmez. Evren, ruh, astroloji gibi konulara yönelirler ve bu tip konular üzerine saatlerce düşünebilirler.

 

-Paranoid Kişilik Bozukluğu

 

Sürekli kuşkuludurlar. Bu yüzden kimseye güvenemezler ve güvenemedikleri için kimseye sır vermezler. Dolayısıyla genelde yalnızlardır. Çünkü herkesin kendisini aldattığını, arkasından konuştuklarını, kendisine kötü niyetle yaklaştıklarını düşünürler. Bazen hiç sebep yokken takip edildiklerini sanırlar. Gereksiz bir şüphe içinde bulunduklarından kimseye güvenmezler, yakınlarının sadakatinden emin olamazlar. Sürekli tedirgin, gergin ve ciddidirler.

 

-Şizotipal Kişilik Bozukluğu

 

Bireyler gerçeğe yabancılaşır. Kişiler arası ilişkileri zayıflar. Kendilerine has bir bakış açısı geliştirirler. Büyülere, olağanüstü güçlere, olmayan varlıklardan mesajlar aldıklarına inanırlar. Doğaüstü güçlerle ilişkide bulunduklarını söylerler. Altıncı his saplantıları vardır. Konuştukları genelde anlaşılmaz çünkü oldukça derin ve yoruma açık konuşurlar.

II. GRUP

 

-Antisosyal Kişilik Bozukluğu

 

Bencildirler. Toplumun kurallarını ve başkalarının haklarını yok sayarlar. Şiddet eğilimindedirler. Her koşulda kendilerini savunurlar ve haklı olduklarını benimsetmeye çalışırlar. Onlar için en doğru olan kendileridir. Kavgacı ve saldırgan bir tutuma sahiptirler. Sürekli gergin ve öfkelidirler. Toplumun “psikopat” olarak adlandırdığı kişiler bu gruptaki kişilerdir. Genellikle bu grup hastalarda alkol ve madde bağımlılığı da görülür.

 

-Narsistik kişilik bozukluğu

 

Aşırı derecede benmerkezcidirler. Kendilerinin özel olduklarını savunurlar. Bu yüzden özel insanlarla ilişkiye girmeyi kendilerine verilmiş bir hak olarak algılarlar. Neticede herkesle diyalog kurmazlar. Kendilerini herkesten üstün görürler. Başkalarının doğrularını kabul etmediklerinden psikolojik tedaviye de yatkın değillerdir.

 

-Histrionik Kişilik Bozukluğu

 

Dikkatin hep üzerilerinde olmasını isterler. İlişkileri yüzeyseldir. Dikkat çekmek için fiziksel güçlerini kullanırlar. Cinsellik onlar için önemlidir. Bakışların üzerlerinde toplanması için ayartıcı bir bakış veya cinsel bir temas onlar için bir araçtır.

 

-Borderline Kişilik Bozukluğu

 

Tutarsız davranışlar gösterirler. Sevdikleri insanları göklere çıkarıp bir zaman sonra da yerin dibine sokabilirler. Riskli davranışlarda bulunurlar. Tekrarlayan intihar girişimleri vardır. Sonu zarar veren zevklere sahiptirler. Aşırı hızla araba kullanmak, aşırı para harcamak, madde ve alkol bağımlılığı gibi olumsuz durumlardan zevk alabilirler. Kendilerini sürekli boşlukta hissederler.

 

III. GRUP

-Obsesif-Kompulsif Kişilik Bozukluğu

 

Aşırı mükemmeliyetçidirler. Hayatlarını ayrıntılar yönlendirir. Bir işin asıl amacını bir kenara itip ayrıntıda boğulurlar. Bazen saatlerce bir işle uğraşır, ancak sonuçtan yine de memnun olmazlar. İnsanı rahatsız edecek derecede titizdirler. Oldukça katı bir hayat görüşüne sahiptirler. Mizahı sevmezler. Cimri, ahlak kurallarına aşırı bağlı, her hareketlerini belli bir ölçüye göre yapan kişilerdir.

 

-Çekingen Kişilik Bozukluğu

 

Eleştirilme korkusu yoğun olan kişilerdir. Bu korku neticesinde kişiler arası ilişki gerektiren mesleklere pek yönelmezler. Kendilerini beceriksiz, yeteneksiz, kimse tarafından sevilmeyen bireyler olarak tanımlarlar. Karşısındaki insana tam olarak güvenmeden onunla ilişki kurmazlar.

 

-Bağımlı Kişilik Bozukluğu

 

Başkalarının desteği olmadan yaşayamayacaklarını düşünürler. Bu yüzden kendi başlarına karar vermekte oldukça zorlanırlar. Nasihatlere olması gerekenden fazla önem verirler. Bireysel ola

rak ayaklarının üzerinde durabileceklerine olan inançları yoktur. Bir başkasının takdirini kazanmak onlar için çok önemlidir. Bazılarının sırf takdir kazanmak için yapamayacağı şey yoktur.

 

Tavsiye Edilen Konular:

Konuyla İlgili Etiketler:

Bir Cevap Yazın